Большасць будынкаў, якія нас зацікавілі ў гэтай падборцы, – прыклады гарадской забудовы канца XIX і пачатку XX стагоддзяў. І менавіта зробленыя з дрэва дзверы робяць іх такімі цікавымі, бо гледзячы на іх адразу адчуваецца вайб мінулых эпох. Прайдзіцеся разам з намі па гомельскіх вулачках – магчыма вам нават захочацца зрабіць пару фотаздымкаў побач з гэтымі дзвярыма.
Жылы прыватны дом, 1-ы Чырвонаармейскі праезд, 15
Жылы прыватны дом, вуліца Катуніна, 39
Першыя прыклады – дзверы дамоў, чые ганачкі з’яўляюцца прыкладамі ледзь не апошніх падобных будынкаў узору гарадской яшчэ даваеннай забудовы Гомеля. Пра гэтыя дамы і гістарычны раён, дзе яны месцяцца, «Моцныя Навіны» ўжо пісалі некалькі гадоў таму. Больш падрабязна можна пачытаць тут.
Дом купца Грошыкава, вуліца Білецкага, 5 (Баўмана, 2)
Дом пабудавалі па праекце выбітнага беларускага архітэктара Станіслава Шабунеўскага ў 1908 годзе, як прыбытковы дом Кіпрыяна Грошыкава, багатага стараабрадніцкага купца. Дзверы, якія нас зацікавілі ў першую чаргу паўгруглым вакном зверху, як і ўвесь будынак, адносяцца да стылю мадэрн. Мае статус гісторыка-культурнай каштоўнасці.
Нямецкі тракцір, вуліца Білецкага, 4
Гэты будынак спраектаваў яшчэ ў 1820-х гадах архітэктар Джон Кларк. Раней першы паверх быў каменным, а другі драўляным. Падчас вайны будынак моцна пацярпеў, у 1946 годзе яго аднавілі, цяпер ён таксама ахоўваецца дзяржавай. Уваход цяпер аздабляюць драўляныя дзверы з каванымі элементамі.
Вуліца Ірынінская, 21Б
Гэты будынак з’яўляецца гісторыка-культурнай каштоўнасцю. Яго пабудавалі ў канцы ХIХ – пачатку ХХ стагоддзя. У дома захаваліся старыя драўляныя дзверы, а ўнутры цяпер месцяцца розныя камерцыйныя ўстановы.
Каледж мастацтваў імя Сакалоўскага, вуліца Пушкіна, 7
Прыгожыя дзверы аздабляюць уваход у сённяшні гомельскі каледж мастацтваў імя Сакалоўскага, які пабудаваны ў стылі сталінскага ампіру і з’яўляецца помнікам архітэктуры. У 1949 годзе тут аднавілі жылы дом на рагу вуліцы Сялянскай, а ў 1955 годзе яго працягнулі 3-павярховым аб’ёмам уздоўж вуліцы Пушкіна. Спачатку тут на базе Гомсельмаша адчыніўся машынабудаўнічы тэхнікум. У 2009 годзе будынак перадалі каледжу мастацтваў і правялі рэстаўрацыю. На дзвярах маюцца прыгожыя каваныя элементы.
Дзіцячае аддзяленне гомельскай абласной бібліятэкі імя Леніна, праспект Леніна, 12
Гэты будынак – узор пасляваеннай забудовы горада. Яго скончылі ў 1952 годзе. У доме захаваліся драўляныя дзверы ў строгім класічным стылі і з прыгожымі калонамі па баках. Побач ёсць вузейшыя дзверы ў падобным стылі і з ляпнінай зверху.
Жылы дом, праспект Леніна, 32
Гэты дом пабудавалі ў 1954 годзе як жылы для супрацоўнікаў Беларускага інстытуту інжынераў чыгуначнага транспарту (сёння Беларускі дзяржаўны універсітэт транспарту). Гэта прыклад пасляваеннай архітэктуры ў неакласічным стылі. Драўляныя дзверы ў будынку захаваліся з боку вуліцы Чырвонаармейскай. Зверху над дзвярыма часткова абваліўся ляпны дэкор, але тым не менш – выглядаюць яны прывабна ў адрозненне ад астатніх пластыкавых дзвярэй з боку праспекта.
Стары корпус БелДУТа, вуліца Кірава, 34
Яшчэ адныя вартыя ўвагі драўляныя дзверы месцяцца ў гістарычным будынку, які таксама з’яўляецца праектам Станіслава Шабунеўскага і ўваходзіць у спіс гісторыка-культурных каштоўнасцяў. Яго ўзвялі ў 1897–1898 гадах для Гомельскай мужчынскай класічнай гімназіі, стварэнне якой спансіравалі княская сям’я Фёдара і Ірыны Паскевічаў. Навучальны будынак стаў самым буйным дарэвалюцыйным у Беларусі, прычым не толькі па маштабе, але і па архітэктурна-мастацкай значнасці. А яшчэ гэта была першая ў Беларусі навучальная ўстанова, у якой забяспечвалася захаванне ўсіх санітарных норм. Апошняя маштабная гістарычная рэканструкцыя з элементамі рэстаўрацыі і перапланіроўкі праводзілася тут у 1950-1953 гадах, бо пасля завяршэння Вялікай Айчыннай вайны будынак моцна пацярпеў.
Дом правадыра гарадскога дваранства, вуліца Пралетарская, 15
У спісе гісторыка-культурных каштоўнасцяў гэты будынак значыцца як пабудова XIX стагоддзя. Сёння ў гістарычных сценах размясціўся Камітэт дзяржкантролю Гомельскай вобласці. Гэта адзін з нешматлікіх прыкладаў каменнага або паўночнага мадэрну ў Гомелі. Тут над дзвярыма вылучаецца цікавае круглае акно.
Прыбытковы дом, вуліца Камунараў, 7А
Яшчэ адзін прыклад помніка грамадскай архітэктуры стылю мадэрн у Гомелі, у якім падчас рэстаўрацыі пасля вайны ўсталявалі прыгожыя драўляныя дзверы з адмысловай разьбой у выглядзе штурвалаў, якараў і навігацыйных зорак. Сам даходны дом пабудавалі ў 1910-я гады. Адразу пасля заканчэння Вялікай Айчыннай вайны будынак перадалі пад кантору Верхне-Дняпроўскага басейнавага ўпраўлення шляхоў. Цяпер тут месціцца «Белводшлях».
Гамяльчане, прызнавайцеся, колькі з гэтых дзвярэй вы ўвогуле заўважалі ў горадзе? Большасць знаходзіцца на цэнтральных вуліцах, у самых людных месцах. Але ці задумваліся вы, колькі ім гадоў, гамяльчане ў якіх старажытных гарнітурах карысталіся тымі ж самымі ўваходамі. Спадзяемся, гэты матэрыял дапаможа вам па-новаму адчуць горад.
